Su Kaçağı Tespiti Nasıl Yapılır?

Su kaçağı tespiti tam olarak nedir?

Su kaçağı tespiti, gözle görünmeyen bir sızıntının hangi hatta ve tam olarak hangi noktada olduğunu, duvarı ya da zemini rastgele kırmadan bulma işidir. İşin kendisi onarım değildir; onarımdan önceki teşhis aşamasıdır. Bu ayrım önemli, çünkü kaçak onarımında asıl masraf borunun değişimi değil, yanlış yerin açılmasıdır.

Bir sızıntı fark edildiğinde en pahalı yol, "buradan geçiyordur" mantığıyla zemine girmektir. İki metre yanlış kazılmış bir zemin, hem seramik hem şap hem de zaman kaybıdır ve kaçak hâlâ yerinde durmaktadır. Cihazla tespit, tam da bu kaybı önlemek için vardır.

Hangi belirtiler kaçak habercisidir?

• Musluklar kapalıyken sayacın en küçük çarkının dönmeye devam etmesi
• Duvar dibinde, süpürgelik hizasında kabaran boya ya da kavlayan sıva
• Zeminde belirli bir bölgenin sürekli ılık olması — sıcak su hattı kaçağının klasik işareti
• Alt kattaki komşunun tavanında büyüyen leke
• Kombi basıncının her gün düşmesi ve sürekli su takviyesi gerekmesi
• Nemli olmaması gereken bir odada kalıcı rutubet kokusu

Bu belirtilerden biri bile varsa, kaçak genelde haftalardır sürüyordur. Su faturasına yansıması en son adımdır.

Tespit yöntemleri ve hangisi ne zaman kullanılır

Termal kamera

Sıcak su hattındaki kaçaklarda en hızlı sonuç veren yöntemdir. Kaçan sıcak su zeminde bir sıcaklık farkı oluşturur; kamera bu farkı görüntüye çevirir. Yerden ısıtmalı dairelerde ilk başvurulan yöntemdir. Soğuk su hattında tek başına yeterli olmaz, çünkü ortaya çıkardığı fark çok küçüktür.

Akustik dinleme

Basınçlı hattan kaçan su, borunun içinde ve çevre malzemede kendine özgü bir ses üretir. Yer mikrofonu ve elektronik dinleme cihazıyla bu ses zeminden takip edilir, en yüksek olduğu nokta işaretlenir. Soğuk su hattında ve şap altı tesisatta en güvenilir yöntemdir. Yoğun trafik ya da inşaat gürültüsü varsa ölçüm gece yapılır.

Gaz (azot-hidrojen) yöntemi

Hat boşaltılıp içine basınçlı özel gaz karışımı verilir. Gaz kaçak noktasından zemine yayılır, yüzeyde gaz dedektörüyle taranarak nokta bulunur. Suyun ses üretmediği çok küçük sızıntılarda ve boş kalmış hatlarda devreye girer.

Basınç testi

Tespitin başlangıç adımıdır ve kaçağın hangi hatta olduğunu söyler. Hat ayrı ayrı basınçlandırılır, basıncı düşen hat kaçağın bulunduğu hattır. Kaçağın sıcak suda mı, soğuk suda mı, ısıtma hattında mı yoksa gider hattında mı olduğunu ayırmadan sahaya cihazla çıkmak zaman kaybıdır.

Kameralı hat gözlemi

Gider ve pis su hatlarında kullanılır. Temiz su hatlarındaki kaçakla karıştırılmamalıdır; buradaki amaç kırık, çökme, ters eğim ya da kök sarması gibi yapısal kusurları görüntülemektir. Kameralı gider gözlem hizmetimiz bu iş içindir.

Uyguladığımız sıra

1. Dinleme ve gözlem — Sayaç davranışı, belirtinin başladığı tarih, daha önce yapılmış müdahaleler konuşulur.

2. Hat ayrımı — Basınç testiyle kaçağın hangi hatta olduğu bulunur.

3. Cihazla tarama — Hattın cinsine göre termal kamera, akustik dinleme veya gaz yöntemi uygulanır.

4. Doğrulama — Nokta ikinci bir yöntemle teyit edilir. Tek yönteme dayanan tespit, kırım kararı için yeterli değildir.

5. İşaretleme ve raporlama — Nokta zeminde işaretlenir, ne bulunduğu ve neden orada olduğu anlatılır.

6. Onarım kararı — Kırım gerekiyorsa sadece işaretli alan açılır. Onarımı isterseniz aynı gün yapıyoruz.

Neden iki yöntemle doğrulama?

Tek cihazla bulunan nokta çoğu zaman doğrudur, ama "çoğu zaman" kırım kararı için yeterli bir güven seviyesi değildir. Termal kameranın gösterdiği sıcak alan bazen kaçağın kendisi değil, suyun yayıldığı alandır; gerçek delik yarım metre ötede olabilir. Akustik dinlemeyle ses tepesini bulup iki bulguyu çakıştırdığımızda hata payı ciddi biçimde düşer. Bu ek adım birkaç on dakika alır, yanlış açılan bir zemin ise günler.

Kırım gerçekten gerekli mi?

Tespit aşaması tamamen kırımsızdır — cihazlar yüzeyden çalışır. Kırım yalnızca onarım için, yalnızca işaretlenen küçük alanda yapılır. Size tespit yapılmadan doğrudan "şurayı kıralım" deniyorsa, o kararın dayanağını sorun. Kameralı ya da cihazlı bir bulgu gösterilemiyorsa ortada teşhis değil tahmin vardır.

Site, iş yeri ve villa farkı

Dairelerde hat kısa ve erişim kolaydır, ortalama süre 1–2 saattir. Villa ve müstakil yapılarda bahçe hattı, havuz hattı ve dış musluklar da devreye girer; hat uzadıkça tarama süresi artar. Apartman ortak kolonlarında ve site altyapılarında ise çalışma genellikle bina yönetimiyle planlanır, çünkü bir dairedeki belirtinin kaynağı çoğu zaman başka bir kattadır.

Sık karşılaştığımız hatalar

• Kaçağı fark edip haftalarca beklemek — sızıntı yapının donatısına ulaştığında iş tesisat işi olmaktan çıkar
• Alt kattaki lekeyi "üst kat halletsin" diye ertelemek
• Yerden ısıtmalı dairede zemine kendi başına delik açmak — devreye zarar verme riski çok yüksektir
• Faturaya yansımadığı için sorunu küçük görmek
• Tespiti yapan ile onarımı yapanın farklı olması ve kimsenin sonucun arkasında durmaması